وزرای خارجه اتحادیه اروپا در آستانه نخستین نشست خود پس از سخنرانی رئیس‌جمهور آمریکا، از توافق اتمی با ایران حمایت کردند. فدریکا موگرینی ابراز امیدواری کرد که این نشست نشانگر موضع واحد اروپا در حمایت از اجرای برجام باشد.
متحدان اروپایی رئیس‌جمهور آمریکا نگران آینده برجام هستند. وزرای خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا دوشنبه (۱۶ اکتبر/ ۲۴ مهر) با یکدیگر در لوکزامبورگ دیدار می‌‌کنند. در آستانه این دیدار وزرای خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان تأکید کرده‌اند که اروپا خواستار حفظ برجام است.
ژان­ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه، روز دوشنبه ابراز امیدواری کرد که کنگره آمریکا توافق اتمی با ایران را به خطر نیاندازد. ژان­ایو لودریان تأکید کرد که اتحادیه اروپا باور ندارد به اینکه ایران به برجام پایبند نیست. او گفت: «ما گزارش‌های آژانس‌ بین‌المللی انرژی اتمی را باور داریم و موضع ‌ما بیانیه‌ای است که صدراعظم آلمان، نخست‌وزیر بریتانیا و رئیس‌جمهور فرانسه منتشر کردند.»
آنگلا مرکل صدراعظم آلمان، امانوئل ماکرون رئیس‌جمهور فرانسه و ترزا می ‌نخست‌وزیر بریتانیا روز جمعه (۱۳ اکتبر) پس از سخنرانی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بیانیه مشترکی صادر کردند. در این بیانه ضمن ابراز نگرانی از پیامدهای احتمالی تصمیم دونالد ترامپ تأکید شده است: «ما خود را متعهد به برجام و عملی کردن آن می‌دانیم.» رهبران سه کشور اروپایی مذاکره‌کننده با ایران هم‌چنین تصریح کردند که "حفظ برجام در راستای منافع ملی و امنیتی" این سه کشور است.
فدریکا موگرینی، مسئول سیاست‌خارجی اتحادیه اروپا نیز روز دوشنبه بار دیگر تأکید کرد که توافق اتمی با ایران پاسخگوست و اتحادیه اروپا برای حفظ منافع امنیتی خود به آن نیازمند است. او گفت: «من انتظار دارم که نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا بیانگر موضع واحد و پیام روشن ما در حمایت از اجرای کامل برجام توسط تمام طرف‌های امضاء‌کننده این قرارداد باشد.»
رایزنی دیپلمات‌های اروپایی با اعضای کنگره آمریکا
برجام یا برنامه جامع اقدام مشترک پس از ۱۲ سال مذاکره میان ایران با آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، چین و روسیه در سال ۲۰۱۵ میلادی حاصل شد. رئیس‌جمهور آمریکا معتقد است که ایران به این توافق پایبند نیست. او جمعه گذشته اعلام کرد که تعهد ایران به برجام را تأیید نمی‌کند. دونالد ترامپ جمهوری اسلامی ایران را به نقض روح برجام متهم و تصمیم‌گیری در مورد آینده این توافق را به کنگره واگذار کرد. حال نمایندگان کنگره آمریکا ۶۰ روز فرصت دارند تا در مورد بازگشت تحریم‌های ایران یا تصویب تحریم‌های جدید علیه این کشور تصمیم‌گیری کنند. بازگشت تحریم‌ها یا تصویب تحریم‌های جدید نقض برجام از سوی آمریکا خواهد بود.
دیپلمات‌های اروپایی حال رایزنی با اعضای کنگره آمریکا را آغاز کرد‌ه‌اند و خواستار پایبندی آمریکا به برجام هستند. اکثر اعضای کنگره آمریکا زمان امضای توافق اتمی در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما به شدت مخالف آن بودند. عده‌ای از مخالفان برجام حال بر این باور هستند که این توافق هرچند بهترین توافق ممکن نیست اما از هیچ بهتر است. برجام امکان کنترل تأسیسات اتمی ایران را برای آژانس بین‌المللی اتمی فراهم کرده است.
اروپا نگران اتمی شدن خاورمیانه
کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دو سال گذشته ‌بارها تعهد ایران به مفاد ذکر شده در توافق اتمی را تأیید کرده‌اند. کشورهای اروپایی تأکید دارند که این توافق مانع دسترسی ایران به بمب ‌اتمی می‌شود. اروپا به دلیل نزدیکی جغرافیایی به مرزهای ایران و خارومیانه نگران اتمی شدن خاورمیانه است. دیپلمات‌های اروپایی معتقدند اگر ایران به بمب ‌اتمی دست پیدا کند سایر کشورهای خاورمیانه، از جمله عربستان و ترکیه نیز ممکن است به فکر ساخت بمب اتمی افتند و به این ترتیب مسابقه‌ای اتمی در منطقه پرتنش خاورمیانه به راه می‌افتد.
وزیر خارجه آمریکا، رکس تیلرسون، در واکنش به نگرانی کشورهای اروپایی یکشنبه (۱۵ اکتبر/ ۲۳ مهر) تأکید کرد که پایبندی به توافق اتمی با ایران را به سود آمریکا می‌داند اما معتقد است این توافق نقایص و کمبودهایی دارد که آمریکا با همکاری متحدانش در پی رفع آن است. تیلرسون گفت که آمریکا خواستار راهبردی جامع‌تر برای برخورد با ایران و مقابله با تهدیدهای این کشور علیه دوستان و متحدان واشینگتن در منطقه است.
عربستان و اسرائیل از موضع‌گیری رئیس‌جمهور آمریکا در مورد ایران استقبال کرده‌اند.

------------

دویچه وله